<\/span><\/h2>\nMniej oczywiste naturalne \u017ar\u00f3d\u0142a witaminy C mog\u0105 stanowi\u0107 cenne uzupe\u0142nienie codziennej diety, cho\u0107 cz\u0119sto s\u0105 pomijane przy planowaniu posi\u0142k\u00f3w. Nale\u017c\u0105 do nich przede wszystkim:<\/span><\/p>\n\n- Zio\u0142a \u015bwie\u017ce i suszone<\/b>, takie jak natka pietruszki, koper, szczypiorek czy li\u015bcie kolendry, kt\u00f3re zawieraj\u0105 istotne ilo\u015bci kwasu askorbinowego. Dodawane do potraw na zimno pozwalaj\u0105 zwi\u0119kszy\u0107 jego poda\u017c bez zmiany g\u0142\u00f3wnych sk\u0142adnik\u00f3w diety. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce suszenie obni\u017ca zawarto\u015b\u0107 witaminy C, jednak nawet w tej formie zio\u0142a wnosz\u0105 dodatkow\u0105 warto\u015b\u0107 od\u017cywcz\u0105.<\/span><\/li>\n
- Ro\u015bliny dziko rosn\u0105ce oraz tradycyjne przetwory<\/b>, m.in. dzika r\u00f3\u017ca, czarny bez, pokrzywa czy jarz\u0119bina. Wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 one bardzo wysok\u0105 zawarto\u015bci\u0105 witaminy C i od dawna by\u0142y wykorzystywane w tradycyjnej diecie, na przyk\u0142ad w postaci sok\u00f3w, syrop\u00f3w lub napar\u00f3w. Cho\u0107 zwykle spo\u017cywane s\u0105 w mniejszych ilo\u015bciach, mog\u0105 znacz\u0105co wzbogaca\u0107 jad\u0142ospis w okresach zwi\u0119kszonego zapotrzebowania.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n
Zio\u0142a i ro\u015bliny dziko rosn\u0105ce pe\u0142ni\u0105 przede wszystkim <\/span>rol\u0119 uzupe\u0142niaj\u0105c\u0105<\/b>, wspieraj\u0105c codzienn\u0105 diet\u0119 w ten sk\u0142adnik oraz inne cenne fitozwi\u0105zki. Ich regularne, umiarkowane stosowanie sprzyja wi\u0119kszej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci diety i pomaga naturalnie zwi\u0119ksza\u0107 poda\u017c tego sk\u0142adnika bez konieczno\u015bci si\u0119gania po suplementy.<\/span><\/p>\n<\/span>Jak przygotowanie \u017cywno\u015bci wp\u0142ywa na zawarto\u015b\u0107 witaminy C?<\/b><\/span><\/h2>\nSpos\u00f3b przygotowania \u017cywno\u015bci ma istotny wp\u0142yw na zawarto\u015b\u0107 witaminy C w diecie, poniewa\u017c jest ona szczeg\u00f3lnie wra\u017cliwa na wysok\u0105 temperatur\u0119, d\u0142ugi czas obr\u00f3bki oraz kontakt z tlenem. Im d\u0142u\u017cej produkty s\u0105 gotowane lub podgrzewane, tym wi\u0119ksze straty kwasu askorbinowego, zw\u0142aszcza gdy obr\u00f3bka odbywa si\u0119 w du\u017cej ilo\u015bci wody. Wysoka temperatura przyspiesza rozk\u0142ad witaminy C, dlatego spos\u00f3b i czas przygotowania potraw maj\u0105 kluczowe znaczenie dla jej utrzymania w produkcie.<\/span><\/p>\nNajwi\u0119cej witaminy C dostarczaj\u0105 produkty spo\u017cywane na surowo, takie jak \u015bwie\u017ce owoce, warzywa i zio\u0142a. Gotowanie powoduje cz\u0119\u015bciow\u0105 utrat\u0119 tego sk\u0142adnika, jednak skala strat zale\u017cy od zastosowanej metody. Kr\u00f3tkie gotowanie na parze, blanszowanie lub szybkie podsma\u017canie pozwalaj\u0105 zachowa\u0107 wi\u0119cej witaminy C ni\u017c tradycyjne gotowanie w wodzie, podczas kt\u00f3rego znaczna jej cz\u0119\u015b\u0107 przechodzi do wywaru lub bezpowrotnie degraduje si\u0119.<\/span><\/p>\nAby ograniczy\u0107 straty witaminy C w codziennej kuchni, warto zastosowa\u0107 kilka prostych zasad:<\/span><\/p>\n\n- si\u0119ga\u0107 po \u015bwie\u017ce produkty i kroi\u0107 je tu\u017c przed spo\u017cyciem,<\/span><\/li>\n
- unika\u0107 d\u0142ugiego przechowywania warzyw i owoc\u00f3w po obraniu,<\/span><\/li>\n
- u\u017cywa\u0107 niewielkiej ilo\u015bci wody do gotowania lub blanszowania i skraca\u0107 czas obr\u00f3bki,<\/span><\/li>\n
- dodawa\u0107 \u015bwie\u017ce warzywa i zio\u0142a na ko\u0144cu przygotowywania potraw.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n
Takie praktyki pomagaj\u0105 maksymalnie wykorzysta\u0107 naturalne \u017ar\u00f3d\u0142a witaminy C w diecie.<\/span><\/p>\n<\/span>Ile witaminy C potrzebujemy?<\/b><\/span><\/h2>\nDzienne zapotrzebowanie na witamin\u0119 C zale\u017cy od wieku, p\u0142ci oraz stylu \u017cycia. U os\u00f3b doros\u0142ych normy \u017cywieniowe wynosz\u0105 zazwyczaj oko\u0142o 75\u201390 mg witaminy c dziennie, co w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w mo\u017cna pokry\u0107 dzi\u0119ki odpowiednio zbilansowanej diecie bogatej w owoce i warzywa. Regularne spo\u017cywanie produkt\u00f3w ro\u015blinnych pozwala utrzyma\u0107 prawid\u0142owy poziom tego sk\u0142adnika bez konieczno\u015bci si\u0119gania po suplementy.<\/span><\/p>\nW okre\u015blonych sytuacjach zapotrzebowanie na ten sk\u0142adnik mo\u017ce jednak wzrasta\u0107. Dotyczy to m.in.:<\/span><\/p>\n\n- intensywnego stresu,<\/span><\/li>\n
- palenia papieros\u00f3w,<\/span><\/li>\n
- zwi\u0119kszonego wysi\u0142ku fizycznego,<\/span><\/li>\n
- infekcji i stan\u00f3w zapalnych,<\/span><\/li>\n
- okresu rekonwalescencji.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n
W takich warunkach organizm zu\u017cywa wi\u0119cej witaminy C, dlatego jej poda\u017c z diety powinna by\u0107 odpowiednio zwi\u0119kszona.<\/span><\/p>\nNiedob\u00f3r tego sk\u0142adnika mo\u017ce objawia\u0107 si\u0119 os\u0142abieniem odporno\u015bci, cz\u0119stszymi infekcjami, zm\u0119czeniem oraz wolniejszym gojeniem si\u0119 ran. Z czasem mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 tak\u017ce problemy z dzi\u0105s\u0142ami, sk\u0142onno\u015b\u0107 do siniak\u00f3w czy pogorszenie kondycji sk\u00f3ry. Regularne dostarczanie tego sk\u0142adnika wraz z diet\u0105 pozwala zapobiega\u0107 tym dolegliwo\u015bciom i wspiera\u0107 prawid\u0142owe funkcjonowanie organizmu.<\/span><\/p>\n<\/span>W czym jest witamina C \u2013 badania<\/b><\/span><\/h2>\nWitamina C jest niezb\u0119dnym mikrosk\u0142adnikiem wyst\u0119puj\u0105cym w formie kwasu askorbinowego i dehydroaskorbinowego. Uczestniczy m.in. w syntezie kolagenu i katecholamin oraz pe\u0142ni funkcj\u0119 kofaktora wielu proces\u00f3w zachodz\u0105cych w organizmie. Jej g\u0142\u00f3wnymi \u017ar\u00f3d\u0142ami s\u0105 warzywa i owoce, szczeg\u00f3lnie cytrusy, truskawki i papryka.<\/p>\n
W badaniu opublikowanym w 2022 roku przeanalizowano w warunkach laboratoryjnych biodost\u0119pno\u015b\u0107 witaminy C z 14 owoc\u00f3w i 8 warzyw dost\u0119pnych na targowiskach w Stambule. Zawarto\u015b\u0107 witaminy oznaczono po symulowanym trawieniu \u017co\u0142\u0105dkowo-jelitowym.<\/p>\n
W owocach pocz\u0105tkowa zawarto\u015b\u0107 witaminy C wynosi\u0142a od 1,9 mg\/100 g w \u017c\u00f3\u0142tym jab\u0142ku do 61,8 mg\/100 g w truskawkach. W warzywach zakres wynosi\u0142 od 3,8 mg\/100 g w sa\u0142acie do 326,9 mg\/100 g w czerwonej kapu\u015bcie. Biodost\u0119pno\u015b\u0107 waha\u0142a si\u0119 od 2 do 91% w owocach oraz od 4 do 86% w warzywach.<\/p>\n
Wysok\u0105 biodost\u0119pno\u015bci\u0105 wyr\u00f3\u017cnia\u0142y si\u0119 m.in. pietruszka, czerwona kapusta, czerwona papryka, grejpfrut i pomara\u0144cza. Wyniki wskazuj\u0105, \u017ce wp\u0142yw na wykorzystanie witaminy C mog\u0105 mie\u0107 tak\u017ce pH, temperatura, sk\u0142adniki mineralne, inne witaminy i zwi\u0105zki obecne w \u017cywno\u015bci.<\/p>\n