<\/span><\/h2>\n\u015awiat\u0142o jest jednym z najwa\u017cniejszych sygna\u0142\u00f3w reguluj\u0105cych zegar biologiczny. Po podr\u00f3\u017cy na wsch\u00f3d pomocna mo\u017ce by\u0107 ekspozycja na \u015bwiat\u0142o rano, poniewa\u017c organizm musi nauczy\u0107 si\u0119 wcze\u015bniej zasypia\u0107 i wcze\u015bniej wstawa\u0107.<\/span><\/p>\nPo locie na zach\u00f3d korzystne mo\u017ce by\u0107 \u015bwiat\u0142o po po\u0142udniu lub wczesnym wieczorem. Pomaga ono zachowa\u0107 czujno\u015b\u0107 i przesun\u0105\u0107 por\u0119 snu na p\u00f3\u017aniejsze godziny.<\/span><\/p>\nR\u00f3wnie wa\u017cne jest ograniczanie jasnego \u015bwiat\u0142a o niew\u0142a\u015bciwej porze. Wieczorem warto przyciemni\u0107 o\u015bwietlenie i ograniczy\u0107 korzystanie z telefonu, komputera oraz telewizora. Znaczenie ma nie tylko niebieskie \u015bwiat\u0142o, ale tak\u017ce jasno\u015b\u0107 ekranu i pobudzaj\u0105ce tre\u015bci.<\/span><\/p>\n<\/span>Co je\u015b\u0107 i czego unika\u0107 po d\u0142ugim locie?<\/b><\/span><\/h2>\nPo przylocie warto wybiera\u0107 <\/span>regularne i lekkostrawne posi\u0142ki<\/b>. Najlepiej dostosowa\u0107 ich godziny do lokalnego czasu, nawet je\u015bli apetyt pocz\u0105tkowo pojawia si\u0119 o nietypowej porze.<\/span><\/p>\nNale\u017cy r\u00f3wnie\u017c pami\u0119ta\u0107 o <\/span>nawodnieniu<\/b>. Wod\u0119 najlepiej pi\u0107 regularnie w niewielkich porcjach. Wieczorem warto unika\u0107 ci\u0119\u017ckich i bardzo obfitych potraw, kt\u00f3re mog\u0105 utrudnia\u0107 zasypianie i powodowa\u0107 dolegliwo\u015bci trawienne.<\/span><\/p>\nKofeina mo\u017ce chwilowo poprawi\u0107 czujno\u015b\u0107, ale najlepiej korzysta\u0107 z niej rano lub we wczesnych godzinach popo\u0142udniowych. Alkohol nie jest dobrym sposobem na zasypianie, poniewa\u017c mo\u017ce pogarsza\u0107 jako\u015b\u0107 snu i nasila\u0107 odwodnienie.<\/span><\/p>\nNie warto tak\u017ce pozostawa\u0107 przez ca\u0142y dzie\u0144 w hotelu przy zas\u0142oni\u0119tych oknach. Kontakt ze \u015bwiat\u0142em naturalnym pomaga organizmowi dostosowa\u0107 si\u0119 do nowej strefy czasowej.<\/span><\/p>\n<\/span>Melatonina a jet lag \u2013 czy warto j\u0105 stosowa\u0107?<\/b><\/span><\/h2>\nMelatonina jest hormonem wytwarzanym przez organizm po zapadni\u0119ciu ciemno\u015bci. Stanowi sygna\u0142 informuj\u0105cy zegar biologiczny, \u017ce zbli\u017ca si\u0119 pora snu. Preparaty z melatonin\u0105 mog\u0105 by\u0107 wykorzystywane podczas podr\u00f3\u017cy mi\u0119dzy strefami czasowymi, aby u\u0142atwi\u0107 zasypianie zgodnie z lokalnym czasem.<\/span><\/p>\nKluczowe znaczenie ma jednak pora przyj\u0119cia. Zastosowana w niew\u0142a\u015bciwym momencie melatonina mo\u017ce utrudni\u0107 adaptacj\u0119 zamiast j\u0105 przyspieszy\u0107. Nie powinna te\u017c zast\u0119powa\u0107 w\u0142a\u015bciwego planowania snu, \u015bwiat\u0142a i drzemek.<\/span><\/p>\nOsoby choruj\u0105ce przewlekle, przyjmuj\u0105ce leki, kobiety w ci\u0105\u017cy oraz karmi\u0105ce piersi\u0105 powinny skonsultowa\u0107 jej stosowanie z lekarzem lub farmaceut\u0105. Ostro\u017cno\u015b\u0107 jest potrzebna r\u00f3wnie\u017c ze wzgl\u0119du na mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyst\u0105pienia senno\u015bci, zawrot\u00f3w g\u0142owy lub pogorszenia koncentracji.<\/span><\/p>\n
<\/p>\n
<\/span>Jet lag \u2013 badania<\/b><\/span><\/h2>\nJet lag mo\u017cna \u0142agodzi\u0107, najlepiej poprzez dzia\u0142ania wspieraj\u0105ce rytm dobowy. Badania wskazuj\u0105, \u017ce melatonina mo\u017ce by\u0107 pomocna szczeg\u00f3lnie po przekroczeniu kilku stref czasowych. Du\u017ce znaczenie ma r\u00f3wnie\u017c ekspozycja na \u015bwiat\u0142o, kt\u00f3re sygnalizuje organizmowi por\u0119 aktywno\u015bci i snu. Kofeina mo\u017ce ogranicza\u0107 senno\u015b\u0107 po przylocie, ale spo\u017cywana zbyt p\u00f3\u017ano utrudnia zasypianie. Pomocne mo\u017ce by\u0107 tak\u017ce stopniowe przesuwanie godzin snu przed podr\u00f3\u017c\u0105.\u00a0Poznaj zatem nieco wi\u0119cej fakt\u00f3w na ten temat, kt\u00f3re mo\u017cna znale\u017a\u0107 w badaniach naukowych:<\/span><\/p>\n\n- Melatonina nie dzia\u0142a jak klasyczny lek nasenny, lecz pomaga regulowa\u0107 rytm dobowy. Jest jednym z najlepiej przebadanych suplement\u00f3w stosowanych przy jet lagu. Skuteczne mog\u0105 by\u0107 dawki od 0,5 do 5 mg, jednak ich zwi\u0119kszanie nie zawsze poprawia efekt. Cz\u0119sto zaleca si\u0119 rozpocz\u0119cie od 0,5\u20131 mg. Melatonin\u0119 najlepiej przyjmowa\u0107 30\u201360 minut przed snem wed\u0142ug czasu obowi\u0105zuj\u0105cego w miejscu docelowym. Odpowiednia pora stosowania ma wi\u0119ksze znaczenie ni\u017c sama dawka.<\/li>\n
- Ekspozycja na \u015bwiat\u0142o pomaga zsynchronizowa\u0107 rytm dobowy z lokalnym czasem, poniewa\u017c wp\u0142ywa na wydzielanie melatoniny. Odpowiednio dobrana pora mo\u017ce skr\u00f3ci\u0107 adaptacj\u0119, natomiast \u015bwiat\u0142o o niew\u0142a\u015bciwej godzinie mo\u017ce j\u0105 utrudni\u0107. Po przylocie warto dostosowa\u0107 si\u0119 do lokalnego rytmu dnia, a wieczorem ogranicza\u0107 jasne \u015bwiat\u0142o i ekrany, gdy zbli\u017ca si\u0119 pora snu.<\/li>\n
- Znaczenie mo\u017ce mie\u0107 tak\u017ce pora posi\u0142k\u00f3w, cho\u0107 dowody s\u0105 s\u0142absze ni\u017c w przypadku \u015bwiat\u0142a. Warto mo\u017cliwie szybko przej\u015b\u0107 na lokalny harmonogram jedzenia i zadba\u0107 o nawodnienie. Kofeina mo\u017ce poprawi\u0107 koncentracj\u0119 i zmniejszy\u0107 senno\u015b\u0107, ale nie skraca czasu trwania jet lagu. Najlepiej spo\u017cywa\u0107 j\u0105 rano lub we wczesnych godzinach dnia wed\u0142ug lokalnego czasu.<\/li>\n<\/ol>\n
<\/span>Kiedy objawy wymagaj\u0105 konsultacji lekarskiej?<\/b><\/span><\/h2>\nJet lag zwykle ust\u0119puje stopniowo wraz z adaptacj\u0105 organizmu. Je\u015bli objawy utrzymuj\u0105 si\u0119 mimo kilku dni, nasilaj\u0105 si\u0119 lub uniemo\u017cliwiaj\u0105 normalne funkcjonowanie, warto skonsultowa\u0107 si\u0119 z lekarzem.<\/span><\/p>\nPilnej pomocy wymagaj\u0105 objawy nietypowe dla jet lagu, takie jak:<\/span><\/p>\n\n- duszno\u015b\u0107,<\/span><\/li>\n
- b\u00f3l lub ucisk w klatce piersiowej,<\/span><\/li>\n
- nag\u0142y i silny b\u00f3l g\u0142owy,<\/span><\/li>\n
- omdlenie,<\/span><\/li>\n
- obrz\u0119k lub b\u00f3l jednej ko\u0144czyny,<\/span><\/li>\n
- znaczne pogorszenie samopoczucia.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n
Takich dolegliwo\u015bci nie nale\u017cy t\u0142umaczy\u0107 wy\u0142\u0105cznie zmian\u0105 strefy czasowej.<\/span><\/p>\n<\/span>