<\/span><\/h2>\nSk\u00f3ra ust jest <\/span>cie\u0144sza i bardziej delikatna<\/b> ni\u017c sk\u00f3ra w wielu innych obszarach twarzy. Zawiera r\u00f3wnie\u017c <\/span>mniej melaniny<\/b>, czyli barwnika, kt\u00f3ry cz\u0119\u015bciowo pomaga chroni\u0107 sk\u00f3r\u0119 przed promieniowaniem UV. Z tego powodu usta maj\u0105 ograniczone naturalne mechanizmy ochronne i mog\u0105 szybciej reagowa\u0107 na intensywn\u0105 ekspozycj\u0119 na s\u0142o\u0144ce przesuszeniem, pieczeniem lub podra\u017cnieniem.<\/span><\/p>\nDodatkowo w obr\u0119bie czerwieni wargowej <\/span>nie wyst\u0119puj\u0105 gruczo\u0142y \u0142ojowe<\/b>, kt\u00f3re w innych cz\u0119\u015bciach sk\u00f3ry wytwarzaj\u0105 warstw\u0119 ochronn\u0105 ograniczaj\u0105c\u0105 utrat\u0119 wilgoci. Usta \u0142atwiej wi\u0119c trac\u0105 wod\u0119, a dzia\u0142anie s\u0142o\u0144ca, wiatru i wysokiej temperatury mo\u017ce nasila\u0107 uczucie sucho\u015bci oraz sprzyja\u0107 p\u0119kaniu. W\u0142a\u015bnie dlatego wymagaj\u0105 latem osobnej, regularnej piel\u0119gnacji.<\/span><\/p>\n
<\/p>\n
<\/span>Jak promieniowanie UV wp\u0142ywa na kondycj\u0119 ust?<\/b><\/span><\/h2>\nPromieniowanie UV mo\u017ce os\u0142abia\u0107 naturaln\u0105 barier\u0119 ochronn\u0105 ust i zwi\u0119ksza\u0107 utrat\u0119 wilgoci. W efekcie usta staj\u0105 si\u0119 suche, napi\u0119te i bardziej podatne na pieczenie, \u0142uszczenie oraz p\u0119kanie. Przy intensywnej ekspozycji mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c podra\u017cnienia i przej\u015bciowa nadwra\u017cliwo\u015b\u0107, szczeg\u00f3lnie gdy sk\u00f3ra ust jest ju\u017c przesuszona lub uszkodzona.<\/span><\/p>\nCz\u0119sty i d\u0142ugotrwa\u0142y kontakt ze s\u0142o\u0144cem mo\u017ce tak\u017ce wp\u0142ywa\u0107 na wygl\u0105d czerwieni wargowej. Z czasem mo\u017ce sprzyja\u0107 nier\u00f3wnomiernemu zabarwieniu, utracie g\u0142adko\u015bci i szybszemu pojawianiu si\u0119 oznak fotostarzenia. Ryzyko wzrasta zw\u0142aszcza podczas wielogodzinnego przebywania na zewn\u0105trz, nad wod\u0105 lub w g\u00f3rach, gdzie ekspozycja na promieniowanie UV bywa wi\u0119ksza. Regularna ochrona ust pomaga ograniczy\u0107 jego niekorzystny wp\u0142yw.<\/span><\/p>\n<\/span>Pomadka z SPF \u2013 jak dzia\u0142a ochrona przeciws\u0142oneczna ust?<\/b><\/span><\/h2>\nPomadka z SPF zawiera filtry UV, kt\u00f3re ograniczaj\u0105 ilo\u015b\u0107 promieniowania docieraj\u0105cego do powierzchni ust. Dzi\u0119ki temu pomaga zmniejszy\u0107 ryzyko przesuszenia, podra\u017cnienia i innych niekorzystnych skutk\u00f3w ekspozycji na s\u0142o\u0144ce. Skuteczno\u015b\u0107 produktu zale\u017cy jednak nie tylko od wysoko\u015bci SPF, ale tak\u017ce od odpowiedniej ilo\u015bci kosmetyku i regularnego ponawiania aplikacji.<\/span><\/p>\n\n- Promieniowanie<\/span> UVB <\/b>odpowiada przede wszystkim za oparzenia s\u0142oneczne.<\/span><\/li>\n
- Promieniowanie <\/span>UVA <\/b>przenika g\u0142\u0119biej i mo\u017ce przyczynia\u0107 si\u0119 do powstawania oznak fotostarzenia.\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n
Dlatego warto wybiera\u0107 pomadki zapewniaj\u0105ce ochron\u0119 przed oboma zakresami promieniowania UV, okre\u015blan\u0105 jako ochrona szerokopasmowa.<\/span><\/p>\nZwyk\u0142a pomadka nawil\u017caj\u0105ca mo\u017ce poprawia\u0107 komfort ust i ogranicza\u0107 utrat\u0119 wilgoci, ale bez oznaczenia SPF nie zapewnia potwierdzonej ochrony przeciws\u0142onecznej. Z tego wzgl\u0119du latem lepiej si\u0119ga\u0107 po produkt, kt\u00f3ry \u0142\u0105czy w\u0142a\u015bciwo\u015bci piel\u0119gnacyjne z ochron\u0105 przed promieniowaniem UV.<\/span><\/p>\n<\/span>Jaki SPF do ust wybra\u0107 latem?<\/b><\/span><\/h2>\nDo <\/span>codziennego stosowania w mie\u015bcie<\/b>, <\/span>podczas kr\u00f3tkich spacer\u00f3w<\/b> czy dojazd\u00f3w, zazwyczaj dobrym wyborem b\u0119dzie pomadka z filtrem <\/span>SPF 30<\/b>. Zapewnia ona wysok\u0105 ochron\u0119 przed promieniowaniem UVB, pod warunkiem na\u0142o\u017cenia odpowiedniej ilo\u015bci produktu i regularnego ponawiania aplikacji.<\/span><\/p>\nPo <\/span>SPF 50<\/b> warto si\u0119gn\u0105\u0107 podczas <\/span>urlopu<\/b>, <\/span>d\u0142u\u017cszego przebywania na zewn\u0105trz<\/b>, <\/span>aktywno\u015bci fizycznej<\/b>, <\/span>pobytu nad wod\u0105 lub w g\u00f3rach<\/b>. Wy\u017csza ochrona mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c odpowiednia dla os\u00f3b o <\/span>bardzo jasnej karnacji<\/b>, wra\u017cliwych ustach lub sk\u0142onno\u015bci do podra\u017cnie\u0144 wywo\u0142anych s\u0142o\u0144cem.<\/span><\/p>\nNiezale\u017cnie od wysoko\u015bci filtra warto wybiera\u0107 pomadki zapewniaj\u0105ce ochron\u0119 szerokiego spektrum, czyli zar\u00f3wno przed promieniowaniem UVA, jak i UVB. Sam wysoki SPF nie wystarczy, je\u015bli produkt nie jest regularnie nak\u0142adany ponownie, szczeg\u00f3lnie po jedzeniu, piciu, k\u0105pieli lub wycieraniu ust.<\/span><\/p>\n<\/span>Na co zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 przy wyborze pomadki z SPF?<\/b><\/span><\/h2>\nPrzy wyborze pomadki z SPF warto uwzgl\u0119dni\u0107 kilka najwa\u017cniejszych element\u00f3w.<\/span><\/p>\n\n- Wysoko\u015b\u0107 ochrony przeciws\u0142onecznej<\/b> \u2013 do codziennego stosowania odpowiedni mo\u017ce by\u0107 SPF 30, natomiast podczas intensywnej ekspozycji na s\u0142o\u0144ce lepszym wyborem b\u0119dzie SPF 50. Produkt powinien zapewnia\u0107 ochron\u0119 zar\u00f3wno przed promieniowaniem UVA, jak i UVB.<\/span><\/li>\n
- Sk\u0142adniki nawil\u017caj\u0105ce i nat\u0142uszczaj\u0105ce<\/b> \u2013 takie jak gliceryna, skwalan, mas\u0142o shea, woski czy oleje ro\u015blinne. Pomagaj\u0105 one ogranicza\u0107 utrat\u0119 wilgoci i poprawiaj\u0105 komfort przesuszonych ust.<\/span><\/li>\n
- Odporno\u015b\u0107 na wod\u0119<\/b> \u2013 ma znaczenie szczeg\u00f3lnie podczas pobytu nad wod\u0105 lub aktywno\u015bci fizycznej. Nie eliminuje jednak potrzeby ponownego nak\u0142adania produktu.<\/span><\/li>\n
- Komfort stosowania<\/b> \u2013 pomadka nie powinna pozostawia\u0107 nieprzyjemnej, zbyt lepkiej warstwy ani zniech\u0119ca\u0107 intensywnym smakiem lub zapachem, poniewa\u017c mo\u017ce to utrudnia\u0107 regularn\u0105 aplikacj\u0119.<\/span><\/li>\n
- Potencjalnie dra\u017cni\u0105ce sk\u0142adniki<\/b> \u2013 osoby z wra\u017cliwymi ustami powinny ostro\u017cnie podchodzi\u0107 do mocno aromatyzowanych kosmetyk\u00f3w oraz sk\u0142adnik\u00f3w wywo\u0142uj\u0105cych efekt ch\u0142odzenia lub mrowienia, kt\u00f3re u cz\u0119\u015bci os\u00f3b mog\u0105 nasila\u0107 podra\u017cnienie.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n
<\/span>Jak prawid\u0142owo stosowa\u0107 pomadk\u0119 z SPF?<\/b><\/span><\/h2>\nPomadk\u0119 z SPF najlepiej na\u0142o\u017cy\u0107 r\u00f3wnomiernie na ca\u0142e usta przed wyj\u015bciem na zewn\u0105trz. Nie warto ogranicza\u0107 aplikacji wy\u0142\u0105cznie do \u015brodka warg, ochron\u0105 powinny by\u0107 obj\u0119te tak\u017ce ich kontury i k\u0105ciki. Produkt nale\u017cy stosowa\u0107 w odpowiedniej ilo\u015bci, tak aby utworzy\u0142 na ustach wyczuwaln\u0105, ale komfortow\u0105 warstw\u0119.<\/span><\/p>\nAplikacj\u0119 trzeba regularnie ponawia\u0107, poniewa\u017c pomadka stopniowo \u015bciera si\u0119 podczas m\u00f3wienia, jedzenia i picia. Kolejn\u0105 warstw\u0119 nale\u017cy na\u0142o\u017cy\u0107 tak\u017ce po k\u0105pieli, wycieraniu twarzy lub intensywnej aktywno\u015bci fizycznej. W praktyce oznacza to, \u017ce jedna aplikacja rano nie zapewnia ochrony przez ca\u0142y dzie\u0144.<\/span><\/p>\nPomadka z SPF przydaje si\u0119 nie tylko na pla\u017cy. Promieniowanie UV dociera do sk\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c podczas spacer\u00f3w, jazdy na rowerze, pracy na zewn\u0105trz czy codziennego poruszania si\u0119 po mie\u015bcie. Ochron\u0119 warto stosowa\u0107 tak\u017ce w pochmurne dni, poniewa\u017c cz\u0119\u015b\u0107 promieniowania przenika przez chmury.<\/span><\/p>\n<\/span>Badania nad ochron\u0105 ust latem<\/b><\/span><\/h2>\nKiedy wychodzimy na s\u0142o\u0144ce, zwykle pami\u0119tamy o kremie z filtrem do twarzy, ramion czy dekoltu. Usta cz\u0119sto pozostaj\u0105 jednak pomijane, mimo \u017ce r\u00f3wnie\u017c s\u0105 regularnie nara\u017cone na promieniowanie UV, kt\u00f3rego dzia\u0142anie kumuluje si\u0119 przez ca\u0142e \u017cycie.<\/p>\n
Jednym ze skutk\u00f3w przewlek\u0142ej ekspozycji na s\u0142o\u0144ce mo\u017ce by\u0107 actinic cheilitis, czyli zapalenie warg wywo\u0142ane promieniowaniem ultrafioletowym. To przewlek\u0142a zmiana o potencjale przednowotworowym, dlatego wymaga profilaktyki i obserwacji. W badaniu 161 pacjent\u00f3w wi\u0119kszo\u015b\u0107 stanowi\u0142y osoby o jasnej karnacji, po 40. roku \u017cycia i zawodowo nara\u017cone na s\u0142o\u0144ce. A\u017c 80,3% badanych pracowa\u0142o w warunkach zwi\u0105zanych z ekspozycj\u0105 na promieniowanie s\u0142oneczne. Autorzy podkre\u015blili, \u017ce ochrona przeciws\u0142oneczna mo\u017ce pom\u00f3c ogranicza\u0107 progresj\u0119 zmian.<\/p>\n
Podobne wnioski p\u0142yn\u0105 z badania obejmuj\u0105cego 74 kobiety z rakiem wargi i 105 kobiet bez tej choroby. Ryzyko by\u0142o silnie zwi\u0105zane z ca\u0142kowit\u0105 ekspozycj\u0105 na s\u0142o\u0144ce w ci\u0105gu \u017cycia. W grupie o najwy\u017cszej ekspozycji by\u0142o ponad 13 razy wi\u0119ksze ni\u017c w grupie o najni\u017cszej. Znaczenie mia\u0142 tak\u017ce czas sp\u0119dzany na \u015bwie\u017cym powietrzu.<\/p>\n
Istotna okaza\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 ochrony ust. W\u015br\u00f3d kobiet silnie nara\u017conych na s\u0142o\u0144ce te, kt\u00f3re stosowa\u0142y ochron\u0119 raz dziennie lub rzadziej, mia\u0142y wy\u017csze ryzyko raka wargi ni\u017c osoby zabezpieczaj\u0105ce usta cz\u0119\u015bciej. Wyniki sugeruj\u0105 wi\u0119c, \u017ce regularne stosowanie produkt\u00f3w ochronnych mo\u017ce mie\u0107 znaczenie profilaktyczne.<\/p>\n
Promieniowanie UV nie jest jedynym czynnikiem zwi\u0105zanym z rozwojem raka wargi, ale dost\u0119pne dane wskazuj\u0105 jasno: ust nie warto pomija\u0107 w codziennej fotoprotekcji. Pomadka lub balsam z filtrem UV to prosty nawyk, szczeg\u00f3lnie istotny podczas d\u0142u\u017cszego przebywania na s\u0142o\u0144cu.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/span>Najcz\u0119stsze b\u0142\u0119dy w ochronie ust latem<\/b><\/span><\/h2>\nW ochronie ust latem cz\u0119sto powtarza si\u0119 kilka podobnych b\u0142\u0119d\u00f3w.<\/span><\/p>\n\n- Nak\u0142adanie pomadki z SPF tylko raz dziennie<\/b> \u2013 produkt stopniowo \u015bciera si\u0119 podczas m\u00f3wienia, jedzenia i picia, dlatego ochron\u0119 trzeba regularnie odnawia\u0107.<\/span><\/li>\n
- Stosowanie zbyt ma\u0142ej ilo\u015bci kosmetyku<\/b> \u2013 zbyt cienka lub nier\u00f3wnomierna warstwa mo\u017ce nie zapewnia\u0107 odpowiedniej ochrony ca\u0142ej powierzchni ust.<\/span><\/li>\n
- Pomijanie ust podczas codziennej fotoprotekcji<\/b> \u2013 promieniowanie UV oddzia\u0142uje na usta nie tylko na pla\u017cy, ale tak\u017ce podczas spacer\u00f3w, jazdy samochodem czy aktywno\u015bci w mie\u015bcie.<\/span><\/li>\n
- U\u017cywanie wy\u0142\u0105cznie zwyk\u0142ej pomadki lub b\u0142yszczyka<\/b> \u2013 produkty bez oznaczenia SPF mog\u0105 poprawia\u0107 wygl\u0105d i komfort ust, ale nie zapewniaj\u0105 potwierdzonej ochrony przeciws\u0142onecznej.<\/span><\/li>\n
- Si\u0119ganie po ochron\u0119 dopiero po pojawieniu si\u0119 podra\u017cnienia<\/b> \u2013 fotoprotekcja ma przede wszystkim charakter zapobiegawczy, dlatego najlepiej stosowa\u0107 j\u0105 regularnie, zanim pojawi\u0105 si\u0119 sucho\u015b\u0107, pieczenie lub pogorszenie kondycji ust<\/span><\/li>\n<\/ul>\n
<\/span>Co jeszcze pomaga chroni\u0107 usta latem?<\/b><\/span><\/h2>\nOchron\u0119 ust warto uzupe\u0142ni\u0107 o <\/span>regularne nawodnienie organizmu<\/b>, poniewa\u017c niedostateczna poda\u017c p\u0142yn\u00f3w mo\u017ce sprzyja\u0107 uczuciu sucho\u015bci sk\u00f3ry. Nale\u017cy te\u017c unika\u0107 cz\u0119stego oblizywania warg. Cho\u0107 przynosi to chwilow\u0105 ulg\u0119, odparowuj\u0105ca \u015blina mo\u017ce dodatkowo nasila\u0107 przesuszenie.<\/span><\/p>\nWieczorem pomocna b\u0119dzie <\/span>delikatna piel\u0119gnacja regeneruj\u0105ca z u\u017cyciem produktu nat\u0142uszczaj\u0105cego lub nawil\u017caj\u0105cego<\/b>, szczeg\u00f3lnie po d\u0142u\u017cszym pobycie na s\u0142o\u0144cu. Dodatkow\u0105 ochron\u0119 zapewnia <\/span>kapelusz z szerokim rondem<\/b>, kt\u00f3ry ogranicza bezpo\u015bredni\u0105 ekspozycj\u0119 twarzy i ust na promieniowanie.<\/span><\/p>\nLatem warto r\u00f3wnie\u017c zachowa\u0107 ostro\u017cno\u015b\u0107 przy stosowaniu peeling\u00f3w oraz kosmetyk\u00f3w o dzia\u0142aniu z\u0142uszczaj\u0105cym. Zbyt cz\u0119ste lub intensywne z\u0142uszczanie mo\u017ce os\u0142abi\u0107 barier\u0119 ochronn\u0105 ust i zwi\u0119kszy\u0107 ich podatno\u015b\u0107 na podra\u017cnienia.<\/span><\/p>\n<\/span>Czy pomadka z SPF jest potrzebna tylko na pla\u017cy?<\/b><\/span><\/h2>\nPomadka z SPF przydaje si\u0119 nie tylko podczas urlopu nad wod\u0105. Usta s\u0105 nara\u017cone na promieniowanie UV r\u00f3wnie\u017c w <\/span>codziennych sytuacjach<\/b>, takich jak spacer, jazda na rowerze, zakupy, praca w ogrodzie czy oczekiwanie na komunikacj\u0119 miejsk\u0105. Ekspozycja mo\u017ce by\u0107 kr\u00f3tsza ni\u017c na pla\u017cy, ale powtarza si\u0119 regularnie i w ci\u0105gu dnia mo\u017ce si\u0119 sumowa\u0107.<\/span><\/p>\nO ochronie warto pami\u0119ta\u0107 tak\u017ce <\/span>podczas jazdy samochodem<\/b>, zw\u0142aszcza w s\u0142oneczne dni i przy d\u0142u\u017cszych trasach. Znaczenie ma r\u00f3wnie\u017c praca na zewn\u0105trz oraz aktywno\u015b\u0107 w mie\u015bcie, gdzie usta cz\u0119sto pozostaj\u0105 ca\u0142kowicie ods\u0142oni\u0119te.<\/span><\/p>\nRegularne stosowanie pomadki z SPF przez ca\u0142e lato pomaga ogranicza\u0107 niekorzystny wp\u0142yw s\u0142o\u0144ca i utrzymywa\u0107 usta w lepszej kondycji. Najwi\u0119ksze znaczenie ma nie okazjonalna aplikacja, lecz <\/span>systematyczne nak\u0142adanie produktu <\/b>zawsze wtedy, gdy planujemy przebywa\u0107 na zewn\u0105trz.<\/span><\/p>\n<\/span>Podsumowanie<\/b><\/span><\/h2>\nPomadka z SPF to prosty spos\u00f3b na uzupe\u0142nienie codziennej ochrony przeciws\u0142onecznej o obszar, kt\u00f3ry cz\u0119sto bywa pomijany. Pomaga ogranicza\u0107 wp\u0142yw promieniowania UV na delikatn\u0105 powierzchni\u0119 ust, a dzi\u0119ki sk\u0142adnikom piel\u0119gnacyjnym mo\u017ce jednocze\u015bnie wspiera\u0107 ich komfort i chroni\u0107 przed nadmiernym przesuszeniem.<\/span><\/p>\nNajwa\u017cniejsza jest jednak regularno\u015b\u0107. Nawet wysoki filtr nie spe\u0142ni swojej funkcji, je\u015bli pomadka zostanie na\u0142o\u017cona tylko raz i nie b\u0119dzie aplikowana ponownie po jedzeniu, piciu czy k\u0105pieli. Ochrona ust latem nie wymaga skomplikowanej rutyny, ale powinna by\u0107 sta\u0142ym elementem piel\u0119gnacji, nie tylko podczas pobytu na pla\u017cy.<\/span><\/p>\n<\/span>FAQ<\/b><\/span><\/h2>\n<\/span>Czy mo\u017cna stosowa\u0107 krem z filtrem na usta?<\/b><\/span><\/h3>\nNie ka\u017cdy krem przeciws\u0142oneczny jest przeznaczony do stosowania na usta. Kosmetyk mo\u017ce mie\u0107 nieprzyjemny smak, podra\u017cnia\u0107 delikatn\u0105 czerwie\u0144 wargow\u0105 lub \u0142atwo si\u0119 \u015bciera\u0107. Lepszym wyborem jest produkt opracowany specjalnie do ust, bezpieczny do kontaktu z b\u0142onami \u015bluzowymi i oznaczony odpowiednim SPF.<\/span><\/p>\n<\/span>Jak cz\u0119sto nak\u0142ada\u0107 pomadk\u0119 z SPF?<\/b><\/span><\/h3>\nPomadk\u0119 nale\u017cy nak\u0142ada\u0107 przed wyj\u015bciem na zewn\u0105trz, a nast\u0119pnie regularnie ponawia\u0107 aplikacj\u0119. Kolejn\u0105 warstw\u0119 warto zastosowa\u0107 szczeg\u00f3lnie po jedzeniu, piciu, k\u0105pieli, wycieraniu ust lub intensywnej aktywno\u015bci fizycznej.<\/span><\/p>\n<\/span>Jaki SPF do ust wybra\u0107 na lato?<\/b><\/span><\/h3>\nDo codziennego stosowania w mie\u015bcie dobrym wyborem mo\u017ce by\u0107 SPF 30. Podczas d\u0142u\u017cszego pobytu na s\u0142o\u0144cu, urlopu, aktywno\u015bci nad wod\u0105 lub w g\u00f3rach warto rozwa\u017cy\u0107 SPF 50. Produkt powinien zapewnia\u0107 ochron\u0119 zar\u00f3wno przed promieniowaniem UVA, jak i UVB.<\/span><\/p>\n<\/span>Czy b\u0142yszczyk chroni usta przed s\u0142o\u0144cem?<\/b><\/span><\/h3>\nZwyk\u0142y b\u0142yszczyk bez oznaczenia SPF nie zapewnia potwierdzonej ochrony przeciws\u0142onecznej. Mo\u017ce poprawia\u0107 wygl\u0105d lub komfort ust, ale nie zast\u0119puje pomadki z filtrem. W s\u0142oneczne dni najlepiej nak\u0142ada\u0107 go na produkt zapewniaj\u0105cy ochron\u0119 UV.<\/span><\/p>\n<\/span>Czy pomadk\u0119 z SPF trzeba stosowa\u0107 w pochmurne dni?<\/b><\/span><\/h3>\nTak, poniewa\u017c cz\u0119\u015b\u0107 promieniowania UV przenika przez chmury. Pomadk\u0119 z SPF warto stosowa\u0107 r\u00f3wnie\u017c wtedy, gdy s\u0142o\u0144ce nie jest wyra\u017anie widoczne, szczeg\u00f3lnie podczas d\u0142u\u017cszego przebywania na zewn\u0105trz.<\/span><\/p>\n<\/span>Bibliografia<\/b><\/span><\/h2>\n\n- Lopes, M. L., Silva J\u00fanior, F. L., Lima, K. C., Oliveira, P. T., & Silveira, \u00c9. J. (2015). Clinicopathological profile and management of 161 cases of actinic cheilitis. Anais brasileiros de dermatologia, 90(4), 505\u2013512. Link: