<\/span><\/h2>\nInsulinooporno\u015b\u0107 oznacza zmniejszon\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107 tkanek na insulin\u0119. Organizm potrzebuje wtedy wi\u0119kszej ilo\u015bci tego hormonu, aby prawid\u0142owo regulowa\u0107 poziom glukozy we krwi.<\/span><\/p>\nSpos\u00f3b jedzenia mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 na to, jak szybko glukoza pojawia si\u0119 we krwi po posi\u0142ku, ile insuliny organizm potrzebuje do jej zagospodarowania oraz jak d\u0142ugo utrzymuje si\u0119 syto\u015b\u0107.\u00a0<\/span><\/p>\nNie chodzi jednak o wyeliminowanie produkt\u00f3w pobudzaj\u0105cych wydzielanie insuliny \u2013 jej wzrost po jedzeniu jest naturaln\u0105 reakcj\u0105 organizmu. Znacznie wa\u017cniejszy jest ca\u0142y spos\u00f3b \u017cywienia.<\/span><\/p>\n<\/span>Jak wybiera\u0107 produkty przy insulinooporno\u015bci?<\/strong><\/span><\/h2>\nPrzy insulinooporno\u015bci nie wystarczy podzieli\u0107 \u017cywno\u015bci na produkty z niskim i wysokim indeksem glikemicznym. <\/span>IG jest tylko jedn\u0105 z cech produktu<\/b>, a wp\u0142yw ca\u0142ego posi\u0142ku zale\u017cy od znacznie wi\u0119kszej liczby czynnik\u00f3w.<\/span><\/p>\nPrzy wyborze jedzenia zwr\u00f3\u0107 uwag\u0119 na:<\/span><\/p>\n\n- ilo\u015b\u0107 b\u0142onnika<\/b> \u2013 produkty bogate w b\u0142onnik s\u0105 zwykle trawione wolniej i mog\u0105 zapewnia\u0107 syto\u015b\u0107 na d\u0142u\u017cej,<\/span><\/li>\n
- stopie\u0144 przetworzenia<\/b> \u2013 ca\u0142e ziarna czy grube p\u0142atki zachowuj\u0105 inn\u0105 struktur\u0119 ni\u017c drobna m\u0105ka lub produkty b\u0142yskawiczne,<\/span><\/li>\n
- wielko\u015b\u0107 porcji<\/b> \u2013 nawet produkt o niskim IG mo\u017ce dostarczy\u0107 du\u017cej ilo\u015bci w\u0119glowodan\u00f3w, je\u015bli porcja jest du\u017ca,<\/span><\/li>\n
- obecno\u015b\u0107 bia\u0142ka i t\u0142uszczu<\/b> \u2013 mog\u0105 zmienia\u0107 tempo trawienia ca\u0142ego posi\u0142ku i jego wp\u0142yw na glukoz\u0119,<\/span><\/li>\n
- kaloryczno\u015b\u0107<\/b> \u2013 ma szczeg\u00f3lne znaczenie, je\u015bli wraz z insulinooporno\u015bci\u0105 wyst\u0119puje nadmierna masa cia\u0142a.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n
Ciekawym przyk\u0142adem jest nabia\u0142. <\/span>Mleko i jogurt maj\u0105 zwykle niski indeks glikemiczny, ale mog\u0105 pobudza\u0107 wydzielanie insuliny mocniej, ni\u017c sugerowa\u0142by sam IG.<\/b> Wynika to m.in. z obecno\u015bci bia\u0142ek mleka i aminokwas\u00f3w, kt\u00f3re tak\u017ce wp\u0142ywaj\u0105 na wydzielanie insuliny. Dlatego dwa produkty o podobnym IG mog\u0105 wywo\u0142ywa\u0107 zupe\u0142nie inn\u0105 odpowied\u017a insulinow\u0105, a sama tabela indeksu glikemicznego nie pokazuje ca\u0142ego wp\u0142ywu produktu na organizm.<\/span><\/p>\n
<\/p>\n
<\/span>Co warto je\u015b\u0107 przy insulinooporno\u015bci?<\/strong><\/span><\/h2>\nDobr\u0105 podstaw\u0105 diety s\u0105 produkty ma\u0142o przetworzone, dostarczaj\u0105ce b\u0142onnika, bia\u0142ka i warto\u015bciowych t\u0142uszcz\u00f3w. Nie potrzebujesz specjalnej \u017cywno\u015bci przeznaczonej dla os\u00f3b z insulinooporno\u015bci\u0105 \u2013 wi\u0119kszo\u015b\u0107 odpowiednich produkt\u00f3w znajdziesz w zwyk\u0142ym sklepie.<\/span><\/p>\n<\/span>Jakie warzywa i owoce wybiera\u0107 przy insulinooporno\u015bci?<\/span><\/span><\/h3>\nWarzywa mog\u0105 pojawia\u0107 si\u0119 w wi\u0119kszo\u015bci g\u0142\u00f3wnych posi\u0142k\u00f3w. Si\u0119gaj po pomidory, papryk\u0119, broku\u0142y, kalafior, cukini\u0119, marchew, buraki, kapust\u0119, sa\u0142aty czy kiszonki. Nie trzeba przy tym ogranicza\u0107 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do warzyw zawieraj\u0105cych minimaln\u0105 ilo\u015b\u0107 w\u0119glowodan\u00f3w.<\/span><\/p>\nOwoce tak\u017ce mog\u0105 by\u0107 cz\u0119\u015bci\u0105 codziennej diety. Dobrym wyborem s\u0105 m.in. owoce jagodowe, jab\u0142ka, gruszki, kiwi, cytrusy, \u015bliwki czy brzoskwinie. <\/span>Nie ma potrzeby automatycznego eliminowania banan\u00f3w czy winogron<\/b> \u2013 wi\u0119ksze znaczenie ma wielko\u015b\u0107 porcji i ca\u0142y spos\u00f3b \u017cywienia.<\/span><\/p>\nNajlepiej wybiera\u0107 owoce w ca\u0142o\u015bci zamiast sok\u00f3w. Sok praktycznie nie wymaga gryzienia, \u0142atwo wypi\u0107 go szybko i dostarczy\u0107 w ten spos\u00f3b porcj\u0119 odpowiadaj\u0105c\u0105 kilku owocom.<\/span><\/p>\nCo ciekawe, znaczenie ma nawet <\/span>struktura tego samego owocu<\/b>. Ca\u0142e jab\u0142ko, mocno rozdrobniony mus i sok mog\u0105 inaczej wp\u0142ywa\u0107 na syto\u015b\u0107 i tempo pojawiania si\u0119 glukozy we krwi. Im bardziej produkt traci swoj\u0105 naturaln\u0105 struktur\u0119, tym \u0142atwiejszy mo\u017ce by\u0107 dost\u0119p enzym\u00f3w trawiennych do zawartych w nim w\u0119glowodan\u00f3w.<\/span><\/p>\n<\/span>Jakie produkty zbo\u017cowe i str\u0105czki wybiera\u0107?<\/strong><\/span><\/h3>\nW\u0119glowodany nie musz\u0105 znika\u0107 z jad\u0142ospisu. Na co dzie\u0144 dobrze sprawdz\u0105 si\u0119:<\/span><\/p>\n\n- pieczywo \u017cytnie i pe\u0142noziarniste,<\/span><\/li>\n
- p\u0142atki owsiane,<\/span><\/li>\n
- kasza gryczana,<\/span><\/li>\n
- p\u0119czak,<\/span><\/li>\n
- ry\u017c br\u0105zowy lub parboiled,<\/span><\/li>\n
- makaron,<\/span><\/li>\n
- fasola,<\/span><\/li>\n
- soczewica,<\/span><\/li>\n
- ciecierzyca,<\/span><\/li>\n
- groch.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n
Przy produktach zbo\u017cowych znaczenie ma nie tylko zawarto\u015b\u0107 b\u0142onnika, ale r\u00f3wnie\u017c ich struktura. <\/span>Grube p\u0142atki owsiane mog\u0105 by\u0107 trawione inaczej ni\u017c mocno rozdrobnione p\u0142atki b\u0142yskawiczne<\/b>, mimo \u017ce oba produkty powsta\u0142y z owsa.<\/span><\/p>\nCiekawym przyk\u0142adem jest te\u017c makaron. Jego zwarta struktura mo\u017ce utrudnia\u0107 enzymom szybki dost\u0119p do skrobi, dlatego makaron mo\u017ce powodowa\u0107 \u0142agodniejsz\u0105 odpowied\u017a glikemiczn\u0105 ni\u017c inne produkty przygotowane z tej samej pszenicy, np. pieczywo czy kuskus.<\/span><\/p>\nStr\u0105czki maj\u0105 jeszcze jedn\u0105 interesuj\u0105c\u0105 cech\u0119. Po posi\u0142ku zawieraj\u0105cym fasol\u0119, soczewic\u0119 czy ciecierzyc\u0119 korzystniejsza odpowied\u017a glikemiczna mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 tak\u017ce po kolejnym posi\u0142ku. Zjawisko to okre\u015bla si\u0119 jako <\/span>efekt drugiego posi\u0142ku<\/b> i mo\u017ce by\u0107 zwi\u0105zane m.in. z wolniejszym trawieniem oraz fermentacj\u0105 cz\u0119\u015bci w\u0119glowodan\u00f3w w jelicie grubym.<\/span><\/p>\n<\/span>Jakie \u017ar\u00f3d\u0142a bia\u0142ka i t\u0142uszczu wybiera\u0107?<\/strong><\/span><\/h3>\nW codziennej diecie mog\u0105 znale\u017a\u0107 si\u0119:<\/span><\/p>\n\n- ryby,<\/span><\/li>\n
- jaja,<\/span><\/li>\n
- naturalny nabia\u0142,<\/span><\/li>\n
- chude mi\u0119so,<\/span><\/li>\n
- tofu i tempeh,<\/span><\/li>\n
- nasiona ro\u015blin str\u0105czkowych,<\/span><\/li>\n
- oliwa i olej rzepakowy,<\/span><\/li>\n
- orzechy,<\/span><\/li>\n
- pestki i nasiona,<\/span><\/li>\n
- awokado.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n
Bia\u0142ko pomaga zwi\u0119ksza\u0107 syto\u015b\u0107 posi\u0142ku, ale samo r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce pobudza\u0107 wydzielanie insuliny. Nie jest to pow\u00f3d do jego ograniczania \u2013 odpowied\u017a insulinowa po posi\u0142ku jest fizjologiczna i nie \u015bwiadczy sama w sobie o tym, \u017ce dany produkt jest niekorzystny.<\/span><\/p>\nMa\u0142o oczywisty fakt dotyczy <\/span>ca\u0142ych orzech\u00f3w<\/b>. Cz\u0119\u015b\u0107 t\u0142uszczu pozostaje zamkni\u0119ta wewn\u0105trz ich kom\u00f3rek i nie zostaje ca\u0142kowicie uwolniona podczas trawienia. Organizm mo\u017ce wi\u0119c wykorzysta\u0107 z ca\u0142ych orzech\u00f3w nieco mniej energii, ni\u017c wskazywa\u0142yby standardowe obliczenia kaloryczno\u015bci. Po dok\u0142adnym rozdrobnieniu, np. do mas\u0142a orzechowego, t\u0142uszcz staje si\u0119 \u0142atwiej dost\u0119pny.<\/span><\/p>\n<\/span>Jakie produkty warto ogranicza\u0107 przy insulinooporno\u015bci?<\/strong><\/span><\/h2>\nNie ma jednej listy produkt\u00f3w ca\u0142kowicie zakazanych. W codziennej diecie lepiej jednak ogranicza\u0107 \u017cywno\u015b\u0107, kt\u00f3ra \u0142atwo dostarcza du\u017cej ilo\u015bci cukr\u00f3w lub energii, a jednocze\u015bnie niewiele b\u0142onnika i s\u0142abo syci.<\/span><\/p>\nDotyczy to przede wszystkim:<\/span><\/p>\n\n- s\u0142odzonych napoj\u00f3w,<\/span><\/li>\n
- du\u017cych ilo\u015bci sok\u00f3w,<\/span><\/li>\n
- s\u0142odyczy i s\u0142odkich wypiek\u00f3w,<\/span><\/li>\n
- s\u0142odkich p\u0142atk\u00f3w \u015bniadaniowych,<\/span><\/li>\n
- s\u0142odzonych deser\u00f3w mlecznych,<\/span><\/li>\n
- mocno oczyszczonych produkt\u00f3w zbo\u017cowych,<\/span><\/li>\n
- wysoko przetworzonych przek\u0105sek.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n
Uwa\u017caj te\u017c na zamienniki przedstawiane jako zdrowsza alternatywa dla cukru. <\/span>Mi\u00f3d, syrop klonowy, syrop z agawy czy cukier kokosowy nadal dostarczaj\u0105 cukr\u00f3w prostych.<\/b> Zamiana zwyk\u0142ego cukru na du\u017c\u0105 ilo\u015b\u0107 miodu nie sprawia wi\u0119c, \u017ce produkt staje si\u0119 odpowiedni do jedzenia bez ogranicze\u0144.<\/span><\/p>\nPodobnie jest z produktami bez dodatku cukru. Takie okre\u015blenie nie m\u00f3wi nic o ilo\u015bci b\u0142onnika, stopniu przetworzenia czy kaloryczno\u015bci. Produkt mo\u017ce nie zawiera\u0107 dodanego cukru, a nadal opiera\u0107 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na mocno rozdrobnionych produktach zbo\u017cowych.<\/span><\/p>\n
<\/p>\n
<\/span>Co ma wi\u0119ksze znaczenie ni\u017c sam indeks glikemiczny?<\/strong><\/span><\/h2>\nIndeks glikemiczny informuje, jak okre\u015blona ilo\u015b\u0107 w\u0119glowodan\u00f3w z produktu wp\u0142ywa na poziom glukozy. Nie uwzgl\u0119dnia jednak typowej wielko\u015bci porcji ani tego, z czym produkt jest jedzony.<\/span><\/p>\nDlatego w praktyce znaczenie maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c:<\/span><\/p>\n\n- \u0142adunek glikemiczny<\/b> \u2013 uwzgl\u0119dnia ilo\u015b\u0107 w\u0119glowodan\u00f3w w konkretnej porcji,<\/span><\/li>\n
- ilo\u015b\u0107 b\u0142onnika,<\/span><\/li>\n
- zawarto\u015b\u0107 bia\u0142ka i t\u0142uszczu,<\/span><\/li>\n
- struktura produktu,<\/span><\/li>\n
- stopie\u0144 rozdrobnienia,<\/span><\/li>\n
- wielko\u015b\u0107 ca\u0142ego posi\u0142ku.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n
Znaczenie mo\u017ce mie\u0107 nawet kolejno\u015b\u0107 jedzenia. Je\u015bli wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 warzyw i produkt\u00f3w dostarczaj\u0105cych bia\u0142ka zjesz przed g\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em w\u0119glowodan\u00f3w, wzrost glukozy po posi\u0142ku mo\u017ce by\u0107 \u0142agodniejszy. <\/span>Nie trzeba jednak rozdziela\u0107 ka\u017cdego dania na sk\u0142adniki i je\u015b\u0107 ich wed\u0142ug \u015bcis\u0142ej kolejno\u015bci<\/b> \u2013 og\u00f3lny sk\u0142ad posi\u0142ku ma wi\u0119ksze znaczenie.<\/span><\/p>\n<\/span>Czy spos\u00f3b przygotowania produkt\u00f3w ma znaczenie przy insulinooporno\u015bci?<\/strong><\/span><\/h2>\nTak.<\/b> Rozdrobnienie, gotowanie i ch\u0142odzenie mog\u0105 zmienia\u0107 dost\u0119pno\u015b\u0107 skrobi dla enzym\u00f3w trawiennych. Dlatego dwa posi\u0142ki zawieraj\u0105ce podobne sk\u0142adniki nie zawsze musz\u0105 wywo\u0142ywa\u0107 identyczn\u0105 odpowied\u017a glikemiczn\u0105.<\/span><\/p>\n