Promocje Black Friday trwają jeszcze: 0 Nie przegap ich!
Jesteś tutaj: Home » Blog » Miód, płukanki czy inhalacje – co może pomóc na ból gardła i suchy kaszel?
Miód, płukanki czy inhalacje – co pomaga na ból gardła i kaszel? - obrazek wyróżniający

Miód, płukanki czy inhalacje – co może pomóc na ból gardła i suchy kaszel?

min. czytania

0
(0)

Miód może łagodzić napady suchego kaszlu, płukanie gardła wodą z solą może zmniejszać ból i drapanie, a nebulizacja pomagać w nawilżaniu dróg oddechowych w określonych sytuacjach. Nie każda domowa metoda jest jednak równie przydatna – inhalacje nad wrzątkiem stwarzają ryzyko oparzeń, a bardzo gorące napoje mogą dodatkowo podrażniać gardło. Przy wyborze sposobu łagodzenia objawów zwróć uwagę, czy najbardziej dokucza Ci ból podczas przełykania, suchość czy kaszel utrudniający sen.

Dlaczego ból gardła i suchy kaszel pojawiają się jednocześnie?

Ból gardła i suchy kaszel mogą mieć wspólne źródło, np. infekcję wirusową, alergię lub podrażnienie dróg oddechowych. Gdy błona śluzowa gardła jest podrażniona, łatwiej dochodzi do pobudzenia odruchu kaszlowego. Kolejne kaszlnięcia mogą z kolei nasilać pieczenie i drapanie.

Co jeszcze może odpowiadać za takie dolegliwości?

  • Przesuszenie gardła – jeśli rano budzisz się z uczuciem suchości, przyczyną może być oddychanie przez usta lub zbyt suche powietrze w sypialni.
  • Wydzielina z nosa – podczas kataru śluz może przemieszczać się w kierunku gardła. Prowokuje wtedy odchrząkiwanie i kaszel, mimo że nie odkrztuszasz wydzieliny.
  • Alergia – charakterystyczne są dolegliwości powracające po kontakcie z określonym alergenem, zwłaszcza gdy towarzyszą im kichanie i swędzenie oczu.
  • Refluks – kaszel nasila się niekiedy po obfitym posiłku lub po położeniu się. Zgaga nie musi przy tym występować.
  • Dym i inne substancje drażniące – kaszel może pojawiać się po wejściu do zadymionego pomieszczenia albo podczas kontaktu z intensywnymi zapachami.
  • Niektóre leki na nadciśnienie – ramipryl i peryndopryl należą do leków, których działaniem niepożądanym może być suchy kaszel. Jeśli podejrzewasz taki związek, omów go z lekarzem, zamiast odstawiać lek samodzielnie.
  • Rzadkie infekcje bakteryjne – bordetella pertussis (pałeczka krztuśca) – wywołuje krztusiec (koklusz), który charakteryzuje się bardzo silnymi, napadowymi, suchymi i duszącymi atakami kaszlu. Z kolei paciorkowce mogą odpowiadać za ostry ból gardła. 

Kaszel suchy zwykle nie wiąże się z odkrztuszaniem śluzu i może powodować uczucie łaskotania w gardle. Przy mokrym kaszlu występuje wydzielina, którą drogi oddechowe próbują usunąć. Rozróżnienie ma znaczenie przy wyborze preparatu, ale nie wystarcza do ustalenia przyczyny choroby.

Brak gorączki również nie rozstrzyga, czy przyczyną jest infekcja wirusowa. Przeziębienie może przebiegać bez podwyższonej temperatury, a podobne objawy mogą występować przy alergii lub podrażnieniu gardła.

Czy miód pomaga na ból gardła i suchy kaszel?

Miód może zmniejszać nasilenie ostrego kaszlu i przynosić chwilową ulgę przy podrażnieniu gardła. Możesz wypróbować go również przed snem, jeśli kaszel utrudnia zasypianie. Nie usuwa jednak przyczyny infekcji.

Jak go stosować? Możesz powoli spożyć niewielką porcję miodu albo dodać łyżeczkę do letniego napoju.

Czy miód lipowy jest lepszy od gryczanego lub wielokwiatowego? Nie wykazano jednoznacznej przewagi konkretnej odmiany w łagodzeniu kaszlu. Przy wyborze możesz więc kierować się przede wszystkim smakiem i własnymi preferencjami.

Nie musisz też szukać idealnej temperatury, w której miód zachowa wszystkie właściwości. Jeśli dodajesz go do herbaty, zadbaj przede wszystkim o to, żeby napój nie był zbyt gorący dla podrażnionego gardła.

Miód zawiera cukry, dlatego przy cukrzycy trzeba uwzględnić go w diecie. Nie wolno również podawać go niemowlętom przed ukończeniem 1. roku życia ze względu na ryzyko botulizmu, czyli ciężkiego zatrucia toksyną bakteryjną.

Czym płukać gardło, żeby zmniejszyć ból i drapanie?

Przy łagodnym bólu gardła można zacząć od płukania letnią wodą z solą. Inną możliwością jest napar z szałwii lub gotowy preparat do płukania. Dobór metody zależy od nasilenia dolegliwości oraz tego, czy gardło dobrze toleruje dany roztwór.

  • Woda z solą – rozpuść pół łyżeczki soli kuchennej w szklance ciepłej wody. Płucz gardło przez kilkanaście sekund, a następnie wypluj płyn. Możesz powtarzać czynność kilka razy dziennie, jeśli przynosi ulgę. Nie zwiększaj ilości soli, ponieważ zbyt stężony roztwór może powodować szczypanie i dodatkowe podrażnienie.
  • Napar z szałwii – jest tradycyjnie stosowany przy łagodnych stanach zapalnych jamy ustnej i gardła. Przygotuj go zgodnie z instrukcją na opakowaniu i ostudź przed użyciem. Nie zastępuj suszonych liści olejkiem eterycznym. W ciąży i podczas karmienia piersią stosowanie preparatów z szałwii wymaga wcześniejszej konsultacji.
  • Gotowe preparaty do płukania – mogą zawierać składniki przeciwzapalne lub antyseptyczne, czyli ograniczające rozwój drobnoustrojów. Przy silniejszym bólu farmaceuta może pomóc dobrać odpowiedni preparat miejscowy lub lek przeciwbólowy.

Płukanki stosuj wyłącznie wtedy, gdy potrafisz bezpiecznie wypłukać gardło i wypluć płyn. Nie są odpowiednią metodą dla małych dzieci.

Czy inhalacje pomagają
na ból gardła i suchy kaszel? - infografika

Czy inhalacje pomagają na ból gardła i suchy kaszel?

Nebulizacja może być przydatna w określonych sytuacjach, ale nie stanowi standardowego leczenia zwykłego przeziębienia. Tradycyjnego wdychania pary znad wrzątku lepiej natomiast unikać ze względu na ryzyko oparzeń.

Potocznie określane “inhalacje” obejmują dwie różne metody. 

Nebulizacja solą fizjologiczną

Nebulizator wytwarza z płynu drobny aerozol, który można wdychać przez ustnik lub maseczkę. Zależnie od potrzeb stosuje się w nim odpowiednie preparaty, np. sterylny roztwór soli fizjologicznej 0,9% przeznaczony do nebulizacji.

Sól fizjologiczna może pomagać w nawilżaniu dróg oddechowych, pomaga też w rozrzedzeniu zalegającej w płucach wydzieliny. Nie przyspiesza jednak wyleczenia samej infekcji – ma działanie objawowe.

Jeżeli największym problemem jest pieczenie gardła podczas przełykania, zacznij od prostszych metod łagodzenia bólu. Sam nebulizator nie musi przynieść dodatkowej korzyści.

Czego nie wolno wlewać do urządzenia? Domowych płukanek, samodzielnie sporządzonych naparów ani produktów zawierających olejki eteryczne. Nebulizator wymaga preparatów przeznaczonych do podawania w ten sposób. Niektóre substancje mogą podrażniać oskrzela lub uszkadzać urządzenie.

Inhalacje parowe i olejki eteryczne

Parówki nad miską z gorącą wodą nie są zalecaną metodą leczenia przeziębienia a raczej ludową praktyką na infekcje. Wdychanie pary może dawać podobne działanie co nebulizator, chwilowe wrażenie ulgi, ale nie zapewni usunięcia wirusów z organizmu ani szybszego powrotu do zdrowia.

W tej metodzie trzeba jednak uważać na temperaturę wody. Gorąca para może uszkodzić tkanki, a przypadkowe przewrócenie naczynia grozi rozległymi oparzeniami. U dzieci zagrożenie jest szczególnie duże.

Dodanie olejku eukaliptusowego czy mentolowego może być drażniące dla błon śluzowych. Intensywne substancje zapachowe mogą wywoływać kaszel lub skurcz oskrzeli u osób z nadwrażliwością dróg oddechowych- szczególnie przy dużych ilościach. Potencjalne działanie antydrobnoustrojowe należy rozważyć z przeciwwskazaniami.

Zamiast parówek lepiej zadbać o komfortową temperaturę w mieszkaniu, regularne wietrzenie i drożność nosa. Można też przygotować sobie gorącą kąpiel z olejkami, która korzystnie wpływa na odporność. 

Co pić i jeść, żeby złagodzić podrażnione gardło?

Przy bolesnym przełykaniu pomocne mogą być chłodne napoje, miękkie posiłki i potrawy podawane w umiarkowanej temperaturze. Nie trzeba ograniczać się do gorącej herbaty, ponieważ chłód również może chwilowo zmniejszać ból.

Dobrym wyborem mogą być:

  • Woda – pomaga utrzymać odpowiednie nawodnienie i zmniejszać uczucie suchości. Możesz pić ją małymi łykami.
  • Letnie napoje – herbata lub ciepłe mleko z miodem mogą łagodzić dyskomfort, jeśli nie są zbyt gorące.
  • Napary ziołowe – babka lancetowata, prawoślaz, kwiat ślazu to zioła o działaniu powlekających i przeciwzapalnym, które będą nawilżać śluzówkę i zmniejszać jej podrażnienie. 
  • Chłodne produkty – lody, jogurt i chłodna woda bywają lepiej tolerowane przy silnym bólu podczas przełykania.
  • Miękkie posiłki – zupa krem, owsianka lub delikatne puree nie wymagają intensywnego gryzienia i łatwiej je przełknąć.

Jeśli herbata z cytryną szczypie w gardło, nie musisz jej pić tylko dlatego, że jest popularnym domowym sposobem. Kwaśne soki, napoje gazowane i ostre przyprawy mogą nasilać pieczenie u osób z podrażnionym gardłem.

Zimnych produktów również nie trzeba automatycznie wykluczać. Lody mogą przynieść ulgę, ale jeśli chłód prowokuje u Ciebie kaszel, wybierz coś o temperaturze pokojowej.

Jakie zioła i preparaty mogą łagodzić suchy kaszel oraz ból gardła?

Przy suchym kaszlu i podrażnieniu gardła pomocne mogą być naturalne, roślinne preparaty osłaniające, które zmniejszają uczucie suchości i drapania. Wśród ziół stosuje się przede wszystkim:

  • Prawoślaz lekarski – korzeń zawiera substancje śluzowe, które mogą tworzyć ochronną warstwę na podrażnionej błonie śluzowej gardła.
  • Porost islandzki – jest składnikiem pastylek, syropów i innych preparatów łagodzących suchość oraz drapanie w gardle.
  • Babka lancetowata – jej liście są tradycyjnie wykorzystywane przy podrażnieniu gardła i towarzyszącym mu suchym kaszlu.

Sposób stosowania zależy od konkretnego produktu, jego składu i postaci. Przed użyciem sprawdź również ograniczenia wiekowe i przeciwwskazania.

A co, jeśli gardło nie tylko drapie, ale też boli podczas przełykania? Ssanie pastylek pobudza wydzielanie śliny, co może chwilowo zmniejszać dyskomfort. Przy silniejszym bólu można rozważyć preparat miejscowo znieczulający albo paracetamol lub ibuprofen, jeśli nie ma przeciwwskazań.

Przy szczególnie męczącym suchym kaszlu stosuje się niekiedy leki hamujące odruch kaszlowy. Nie są jednak odpowiednie przy każdym rodzaju kaszlu, zwłaszcza gdy pojawia się wydzielina, którą organizm musi usunąć. Nie łącz ich samodzielnie z lekami wykrztuśnymi.

Jeśli przyjmujesz kilka preparatów na przeziębienie, sprawdź ich substancje czynne. Różne produkty mogą zawierać np. paracetamol, a ich jednoczesne stosowanie grozi przekroczeniem bezpiecznej dawki.

Co zrobić, gdy suchy kaszel nie pozwala zasnąć?

Przy kaszlu nasilającym się nocą warto najpierw sprawdzić, czy nie wiąże się on z zatkanym nosem, refluksem lub warunkami panującymi w sypialni. Zmniejszenie tych czynników może przynieść większą ulgę niż dokładanie kolejnego syropu.

Jeśli potrzebujesz sposobu na nocny kaszel, spróbuj kolejno:

  1. Udrożnić nos – jeśli jest zatkany, pomocny może być roztwór soli przeznaczony do nosa.
  2. Zadbać o sypialnię – przewietrz pokój i nie przegrzewaj go.
  3. Zmienić porę kolacji – przy dolegliwościach refluksowych unikaj jedzenia na 2–3 godziny przed snem.
  4. Ograniczyć odchrząkiwanie – kiedy czujesz łaskotanie w gardle, spróbuj przełknąć ślinę lub napić się wody.

Ostatnia wskazówka może wydawać się zaskakująca. Odchrząkiwanie daje chwilowe wrażenie oczyszczenia gardła, ale jego ciągłe powtarzanie może podtrzymywać podrażnienie krtani. U części osób przerwanie tego nawyku pomaga ograniczyć kolejne napady.

Przy podejrzeniu refluksu można również rozważyć uniesienie górnej części tułowia podczas snu. Nie dotyczy to jednak niemowląt, które powinny spać na płaskiej, twardej powierzchni.

Jeśli suchy kaszel regularnie wybudza Cię ze snu albo pojawia się wraz ze świstami oddechowymi, skonsultuj się z lekarzem. Jedną z możliwych przyczyn jest astma.

Co na ból gardła i suchy kaszel u dzieci, w ciąży i podczas karmienia piersią?

U dzieci, w ciąży i podczas karmienia piersią można wykorzystywać wybrane łagodne metody leczenia objawów, jednak leki i preparaty ziołowe wymagają indywidualnego doboru. Nawet produkt roślinny może mieć ograniczenia dotyczące wieku, ciąży lub laktacji.

Co na ból gardła i suchy kaszel u dziecka?

Dziecku można podawać napoje o dobrze tolerowanej temperaturze, a po ukończeniu 1. roku życia także miód. Przy bólu utrudniającym jedzenie pomocne bywają chłodne, miękkie pokarmy.

Paracetamol lub ibuprofen można stosować zgodnie z wiekiem, masą ciała i przeciwwskazaniami. Nie podawaj ibuprofenu dziecku odwodnionemu bez konsultacji medycznej.

Małe dzieci nie powinny płukać gardła, ssać pastylek grożących zadławieniem ani wdychać pary nad gorącą wodą. Dopuszczalna jest nebulizacja i aromaterapia, ale tylko poprzez rozpylanie w pomieszczeniu. W infekcjach dzieci sprawdzają się też inne domowe sposoby, jak nacieranie klatki piersiowej i pleców maściami rozgrzewającymi z eukaliptusem i kamforą, a także picie naparów z dodatkiem domowych syropów z owoców malin czy pędów sosny. Wiele leków przeciwkaszlowych również ma ograniczenia wiekowe, dlatego przed podaniem sprawdź ulotkę i zalecenia specjalisty.

Pilnej pomocy wymaga dziecko, które ma problemy z oddychaniem, sinieje, nie może przełykać lub jest nadmiernie senne i trudno je wybudzić. Temperaturę co najmniej 38°C u niemowlęcia poniżej 3. miesiąca życia także należy pilnie skonsultować z lekarzem.

Co na ból gardła i suchy kaszel w ciąży?

W ciąży można zacząć od niewielkich porcji napojów, miodu i łagodnego płukania gardła wodą z solą. Przy nasilonym bólu paracetamol pozostaje zwykle preferowanym lekiem przeciwbólowym, stosowanym w najmniejszej skutecznej dawce przez jak najkrótszy czas – najlepiej w porozumieniu z lekarzem.

Ibuprofenu i innych niesteroidowych leków przeciwzapalnych nie stosuj samodzielnie. Od 20. tygodnia ciąży mogą wpływać na nerki płodu i ilość płynu owodniowego, a w trzecim trymestrze są przeciwwskazane.

Przy syropach, mieszankach ziołowych i wieloskładnikowych preparatach na przeziębienie potrzebna jest wcześniejsza konsultacja z lekarzem lub farmaceutą. Gorączka, podejrzenie grypy lub pogarszające się objawy również wymagają kontaktu z lekarzem.

Co na ból gardła i suchy kaszel przy karmieniu piersią?

Podczas karmienia piersią można zwykle stosować domowe sposoby, takie jak picie wody, miód, napary ziołowe i płukanie gardła solą. W razie bólu paracetamol oraz ibuprofen należą do leków zazwyczaj zgodnych z laktacją, o ile nie występują inne przeciwwskazania.

Przy wyborze środka na kaszel ważna jest substancja czynna. Kodeina nie jest zalecana podczas karmienia piersią ze względu na możliwe działania niepożądane u dziecka. Doustne preparaty zawierające pseudoefedrynę mogą natomiast zmniejszać wytwarzanie mleka.

Bezpieczeństwo pozostałych syropów i produktów ziołowych sprawdź przed użyciem z farmaceutą lub lekarzem. Podczas zwykłego przeziębienia zazwyczaj możesz nadal karmić piersią. Zarówno w ciąży jak i okresie karmienia większe bezpieczeństwo zapewnią naturalne metody łagodzenia infekcji. 

Jak długo mogą utrzymywać się ból gardła i suchy kaszel?

Ból gardła podczas typowego przeziębienia zwykle słabnie w ciągu kilku dni i ustępuje w około tydzień. Kaszel potrafi utrzymywać się dłużej, niekiedy przez 3–4 tygodnie od początku infekcji, ponieważ drogi oddechowe mogą pozostawać nadwrażliwe jeszcze po ustąpieniu pozostałych objawów.

Wystarczy wtedy przejście z ogrzewanego mieszkania na chłodne powietrze albo wdychanie powietrza przez usta, żeby pojawiło się łaskotanie i potrzeba kaszlu.

U dorosłych kaszel trwający od 3 do 8 tygodni określa się jako podostry. Jedną z jego możliwych przyczyn jest przebyta infekcja, ale taki przebieg mogą mieć też inne schorzenia.

Jeśli kaszel trwa ponad 3 tygodnie, warto omówić go z lekarzem, zwłaszcza gdy nie słabnie. Nie czekaj jednak tak długo, jeżeli stan zdrowia się pogarsza lub pojawiają się inne, niepokojące objawy.

Co na suchy kaszel i ból gardła? - zdjęcie poglądowe

Kiedy domowe sposoby na ból gardła i kaszel nie wystarczą?

Skontaktuj się z lekarzem, jeśli ból gardła trwa ponad tydzień, kaszel utrzymuje się dłużej niż 3 tygodnie lub objawy się nasilają. Wcześniejszej konsultacji wymagają utrzymująca się gorączka, silny jednostronny ból gardła, świszczący oddech i znaczne osłabienie.

Natychmiastowej pomocy medycznej wymagają nasilona duszność, niemożność przełykania śliny, głośny świst przy wdechu i zaburzenia świadomości. Krwioplucie również wymaga pilnej oceny, szczególnie gdy towarzyszy mu duszność lub ból w klatce piersiowej.

Silny ból gardła nie zawsze wymaga antybiotyku. Zakażenie paciorkowcowe może powodować gorączkę, naloty na migdałkach i powiększenie węzłów chłonnych, natomiast kaszel i katar bardziej wskazują na infekcję wirusową. O potrzebie antybiotyku decyduje lekarz, w razie potrzeby na podstawie testu na paciorkowce.

Co mówią badania?

Kaszel i ból gardła najczęściej są związane z infekcjami wirusowymi, których objawy zwykle ustępują samoistnie w ciągu 2–3 tygodni. Domowe sposoby mogą wystarczyć do złagodzenia dolegliwości, jednak wymagają czasu. Europejskie wytyczne zalecają stosowanie antybiotyków przy niepowikłanych, ostrych infekcjach dróg oddechowych jedynie u pacjentów z grup wysokiego ryzyka lub w przypadku powikłań. Mimo to antybiotyki nadal bywają przepisywane bez wyraźnych wskazań.

W 2020 roku na łamach European Journal of Integrative Medicine opublikowano wyniki badania naukowców z Holandii, Wielkiej Brytanii i Niemiec. Jego celem była identyfikacja naturalnych metod łagodzenia kaszlu i bólu gardła zalecanych przez specjalistów medycyny integracyjnej oraz ocena dostępnych dowodów naukowych. Przeanalizowano 336 publikacji z baz PubMed i CINAHL oraz 262 odpowiedzi ankietowe ekspertów z pięciu krajów Europy.

Wśród zidentyfikowanych metod znalazły się syropy roślinne, napary, preparaty do stosowania zewnętrznego i akupunktura. Spośród 19 preparatów uwzględnionych zarówno w przeglądzie, jak i ankiecie badania kliniczne dotyczyły dwóch produktów naturalnych (syropu z prawoślazem, anyżem i tymiankiem oraz syropu z jeżówki purpurowej) i trzech preparatów homeopatycznych.

Łącznie jedynie 26% zidentyfikowanych metod oceniano w badaniach klinicznych, a 5% w przeglądach systematycznych. Autorzy wskazali na potrzebę dalszych badań nad ich skutecznością. [1]

FAQ

Czy płukanie gardła wodą utlenioną jest bezpieczne?

Wody utlenionej nie należy stosować jako domowej płukanki na ból gardła. Nieodpowiednie stężenie może podrażnić błonę śluzową, a przypadkowe połknięcie roztworu bywa szkodliwe. Do płukania wybieraj łagodny roztwór soli lub gotowy preparat przeznaczony do tego celu.

Czy można łączyć miód z syropem przeciwkaszlowym?

Zwykle spożywanie miodu nie wyklucza stosowania syropu przeciwkaszlowego, ale trzeba sprawdzić skład konkretnego produktu. Niektóre syropy zawierają już miód lub inne cukry. Jeśli przyjmujesz kilka preparatów, zwróć uwagę na substancje czynne i zalecane dawkowanie.

Czy można wyjść na spacer z bólem gardła i suchym kaszlem?

Przy łagodnym podrażnieniu gardła, bez gorączki i wyraźnego osłabienia, spokojny spacer zwykle nie jest przeciwwskazany Jeśli objawy wskazują na infekcję, ogranicz kontakty z innymi osobami i zrezygnuj z intensywnego wysiłku. Chłodne powietrze może też nasilać kaszel, dlatego obserwuj reakcję dróg oddechowych.

Czy ból gardła i suchy kaszel mogą być zaraźliwe?

Same objawy nie są zaraźliwe, ale infekcja wirusowa lub bakteryjna, która je wywołuje, może przenosić się na inne osoby. Przy podejrzeniu zakażenia ogranicz bliskie kontakty i zadbaj o higienę rąk. Gdy objawy ustępują i od co najmniej 24 godzin nie masz gorączki bez przyjmowania leków przeciwgorączkowych, ryzyko zwykle maleje, ale przez kolejne dni nadal zachowuj ostrożność.

Czy klimatyzacja może powodować ból gardła i suchy kaszel?

Tak, klimatyzacja może sprzyjać przesuszeniu i podrażnieniu gardła, szczególnie gdy chłodny nawiew jest skierowany bezpośrednio na twarz. Zanieczyszczone filtry mogą dodatkowo pogarszać jakość powietrza. Jeśli objawy nasilają się w klimatyzowanym pomieszczeniu, sprawdź ustawienia nawiewu i stan urządzenia.

Zobacz także

Mokry kaszel. Jak go wyleczyć?

7 skutecznych metod ochrony przed infekcjami!

Jesienne Napary – 5 rozgrzewających napojów idealnych na jesień

Bibliografia

  1. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1876382020313755

 

Jak oceniasz nasz wpis?

Średnia ocena 0 / 5. Liczba głosów: 0

Jak na razie brak głosów! Bądź pierwszym, który oceni ten post.

Udostępnij post

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

dwanaście − 2 =


Polecane produkty dla Ciebie

Sposoby płatności
  • Certyfikaty
Dodano do koszyka: